ŠTA STUDENTSKA LISTA NAJAVLJUJE ZA REPUBLIKU SRPSKU? Njihov program mogao bi iznenaditi i Dodika i njegove protivnike

Studentska lista, pobjednik parlamentarnih izbora u Srbiji, u svom zvaničnom programu iznijela je konkretne stavove o Republici Srpskoj. Najavljuju zaštitu njenog ustavnog položaja, nadležnosti i imovine, preispitivanje primjene bonskih ovlašćenja visokog predstavnika u BiH, kao i jačanje specijalnih i paralelnih veza Srbije i Republike Srpske.

U programu Studentske liste, objavljenom na zvaničnoj internet stranici studenti.org.rs, posebno poglavlje posvećeno je vanjskoj politici i nacionalnim interesima Srbije.

Dio tog dokumenta odnosi se na Republiku Srpsku, a sadrži stavove o njenom ustavnom položaju, nadležnostima, imovini, visokom predstavniku u Bosni i Hercegovini i budućoj saradnji Beograda i Banjaluke.

Dobrosusjedski odnosi i regionalna saradnja

U dijelu programa koji se odnosi na regionalnu politiku, Studentska lista najavljuje razvijanje dobrosusjedskih odnosa sa svim državama u okruženju, uz poštovanje načela međunarodnog prava.

„Gajićemo dobrosusjedske odnose i razvijati regionalnu saradnju, u skladu sa svim načelima međunarodnog prava, sa svim okolnim državama“, navodi se u programu.

Studentska lista najavljuje i produbljivanje bilateralnih i multilateralnih odnosa sa državama regiona, posebno u oblastima saobraćajnog povezivanja, ekonomije i energetike.

U tom kontekstu spominju se države članice Dunavske komisije, Krajovske i Višegradske grupe, CEFTA-e, kao i druge relevantne organizacije i inicijative regionalne saradnje.

Zaštita ustavnog položaja i imovine Republike Srpske

Studentska lista u svom programu navodi:

„Čuvaćemo ustavni položaj i utvrđene nadležnosti Republike Srpske, uključujući njeno pravo veta u okviru zajedničkih institucija, kao i njenu pokretnu i nepokretnu imovinu.“

Ovim se Studentska lista izričito opredjeljuje za zaštitu ustavnog položaja Republike Srpske, uključujući pitanja nadležnosti i imovine koja su već godinama predmet političkih i pravnih sporova u Bosni i Hercegovini.

Program dalje ne razrađuje na koji način bi se najavljeni stavovi provodili u konkretnim pravnim postupcima.

Preispitivanje bonskih ovlašćenja visokog predstavnika

Posebnu pažnju privlači dio programa koji se odnosi na visokog predstavnika u Bosni i Hercegovini.

Studentska lista najavljuje da će u saradnji s međunarodnom zajednicom preispitati dosadašnju praksu primjene takozvanih bonskih ovlašćenja.

Takođe, insistiraće na, kako navode, legalnom i legitimnom izboru visokog predstavnika, u skladu s potpisanim sporazumima i potrebnom saglasnošću Savjeta bezbjednosti Ujedinjenih nacija.

U programu se navodi da će međunarodna zajednica biti upozoravana na svaki slučaj koji Studentska lista smatra prekoračenjem mandata visokog predstavnika propisanog Aneksom 10 Dejtonskog mirovnog sporazuma.

Najavljuju i korištenje diplomatskih i pravnih mehanizama, posebno u slučajevima za koje ocijene da zadiru u prava entiteta garantovana Ustavom Bosne i Hercegovine.

Pitanje imenovanja visokog predstavnika i primjene bonskih ovlašćenja već duže vrijeme predmet je političkih i pravnih sporova u BiH. Zahtjev za saglasnošću Savjeta bezbjednosti UN predstavlja stav iz programa Studentske liste, dok o pravnoj obaveznosti takve saglasnosti postoje različita tumačenja.

Jačanje specijalnih i paralelnih veza Srbije i Republike Srpske

Treći dio programa odnosi se na saradnju Srbije i Republike Srpske.

Studentska lista navodi da će, u skladu sa Sporazumom o specijalnim i paralelnim odnosima između Republike Srbije i Republike Srpske, dodatno jačati međusobne veze.

Kao oblasti saradnje posebno su navedene privredno-ekonomska razmjena i razvoj, industrijalizacija, unapređenje saobraćajne i energetske infrastrukture, poljoprivreda, uslužne djelatnosti i turizam.

Program obuhvata i saradnju u oblasti javne bezbjednosti, integralnog razvoja, univerzitetskog obrazovanja, nauke i kulture, kao i drugih javnih politika.

Riječ je o širokom spektru oblasti u kojima Studentska lista najavljuje intenziviranje saradnje Srbije i Republike Srpske.

Šta su predstavnici Studentske liste govorili o Bosni i Hercegovini?

Pored zvaničnog programa, pojedini predstavnici Studentske liste javno su govorili o budućim odnosima Srbije i Bosne i Hercegovine.

Nosilac liste Ilija Srdanović najavio je unapređenje odnosa sa susjednim državama, uključujući Bosnu i Hercegovinu, kao i partnerski odnos s oba entiteta. U intervjuu za Klix.ba osudio je ratnohuškačke izjave Aleksandra Vučića iz devedesetih godina, naglašavajući da se takva retorika ne može pripisivati građanima Srbije niti Studentskoj listi.

S druge strane, kandidat Studentske liste Radomir Saičić tokom predizbornog gostovanja na RTS-u posebno je isticao veze Srbije i Republike Srpske.

„To je isti narod, dijeli nas granica koja je fiktivna, geometrijska. To su naša braća“, izjavio je Saičić, pozivajući se i na Dejtonski sporazum i sporazum o specijalnim i paralelnim vezama.

Šta program govori, a šta ne?

U dijelu programa koji se odnosi na Republiku Srpsku Studentska lista iznosi tri osnovna opredjeljenja: zaštitu njenog ustavnog položaja i nadležnosti, preispitivanje primjene bonskih ovlašćenja te jačanje specijalnih i paralelnih veza.

U dokumentu se ne navode Milorad Dodik, SNSD niti opozicione stranke u Republici Srpskoj.

Takođe, u ovom dijelu programa nisu predstavljeni konkretni rokovi za realizaciju najavljenih aktivnosti.

Studentska lista, dakle, iznosi stavove o institucionalnom položaju Republike Srpske i odnosima Srbije s ovim entitetom, ali ne definiše odnos prema pojedinačnim političkim akterima u Republici Srpskoj.